UMCG: "Stress en eenzaamheid verhogen risico op kanker niet"

Psychosociale factoren zoals stress, eenzaamheid of persoonlijkheidskenmerken verhogen het risico op kanker niet. Dat blijkt uit een grote internationale studie van het UMCG, waarin gegevens van ruim 420.000 mensen werden geanalyseerd.

Veel mensen denken dat stress, eenzaamheid, het verlies van een dierbare of andere psychosociale factoren kanker kunnen veroorzaken. Daar is geen bewijs voor gevonden. ‘Ons onderzoek ontkracht een veelgehoorde mythe’, zegt gezondheidspsycholoog Lonneke van Tuijl, die het onderzoek leidde, op de website van het UMCG. ‘Kanker wordt niet veroorzaakt door hoe je denkt, hoe je je voelt, of wat je hebt meegemaakt.’

In eerste analyses leek het risico op longkanker door sociale isolatie iets te verhogen. Maar na correctie voor bekende risicofactoren, zoals roken of alcoholgebruik, verdween dat effect. Het ging hierbij niet om emoties of persoonlijkheid, maar het gevolg van ongezonde gewoontes, zoals roken en drankgebruike waarvan bekend is dat deze het risico op kanker verhogen.

Bij verlies van een dierbare is het anders. Het risico bleef beperkt aanwezig na correctie voor bekende risicofactoren. ‘Roken of andere individuele risicofactoren kunnen dit verband niet volledig verklaren’, zegt Van Tuijl. ‘Rouw is vaak een plotselinge gebeurtenis die meerdere gezondheidsgewoonten tegelijk kan beïnvloeden, zoals slaap, eten of alcoholgebruik. Er is meer onderzoek nodig om naar de combinatie van deze factoren om dit beter te begrijpen.’

Voor het onderzoek werden gegevens van ruim 420.000 mensen gebruikt uit verschillende grote bevolkingsonderzoeken, waaronder Lifelines. Bij deze deelnemers werden op één moment hun psychosociale factoren gemeten. Vervolgens keken de onderzoekers wie in de daaropvolgende jaren kanker ontwikkelde en of er een verband was met deze factoren.

De wetenschappelijke publicatie over het onderzoek verschijnt deze week in het tijdschrift Cancer, een publicatie van de American Cancer Society.