Een uniek stuk militair erfgoed dreigt voorgoed te
verdwijnen. De gemeente Groningen is dringend op zoek naar een nieuwe
locatie voor de RAD-barak die jarenlang dienstdeed als verenigingsgebouw in
Hoogkerk.
Sinds de demontage in 2021 ligt de barak opgeslagen aan de Van der
Hoopstraat. Als er niet op korte termijn een partij wordt gevonden die dit
bijzondere bouwwerk wil herplaatsen en behouden, dreigt definitieve
vernietiging – 'een verlies dat niet meer te herstellen is', aldus de gemeente.
De barak is één van de laatste overgebleven
voorbeelden van een zogeheten Wirtschaftsbaracke Typ RC VII/5, een
gestandaardiseerd bouwpakket uit het interbellum. Oorspronkelijk gebouwd voor
het Reichsarbeitsdienst (RAD) en later door vrijwilligers van de Hervormde
Gemeente Hoogkerk hergebruikt, vertegenwoordigt de barak een bijzondere
combinatie van bouwtechniek, wederopbouwgeschiedenis en collectief geheugen.
“Hoewel deze barak geen officiële monumentenstatus heeft, is de bouwhistorische
waarde onmiskenbaar,” aldus de afdeling Erfgoed van de gemeente.
Geen IKEA-pakket, maar wel opnieuw op te bouwen
Dankzij zorgvuldige demontage, bouwhistorisch
onderzoek en beschikbare tekeningen is de barak in principe weer volledig op te
bouwen. Er liggen zelfs aanvullende onderdelen klaar van andere RAD-barakken,
die belangeloos beschikbaar zijn gesteld door het Herinneringscentrum Kamp
Westerbork en het Erfgoedarsenaal Drenthe. Het Herplaatsen is technisch
haalbaar – het ontbreekt alleen nog aan een passende locatie en een partij die
dit avontuur aandurft.
Laat deze kans niet verloren gaan
Wie redt dit zeldzame erfgoed van de vergetelheid? De
gemeente Groningen roept erfgoedinstellingen, maatschappelijke organisaties,
musea en andere geïnteresseerden met klem op om zich te melden. Of het nu gaat
om een museumfunctie, educatief centrum of maatschappelijke bestemming – er is
ruimte voor ideeën. Wat telt, is dat het verhaal van de barak zichtbaar blijft
voor toekomstige generaties.